Duurt circulair bouwen langer dan traditioneel bouwen?

Over het algemeen duurt circulair bouwen minder lang dan traditioneel bouwen.

Bij circulair bouwen wordt zo veel als mogelijk gebruikgemaakt van geprefabriceerde oplossingen die bij voorkeur ook gestandaardiseerd zijn. Die kunnen in grote aantallen geproduceerd worden en op de werf snel worden geplaatst. Droogtijden zijn verleden tijd, want de oplossingen worden droog verwerkt, op zo’n manier dat wanneer de oplossing – een product, materiaal of element – of het gebouw zijn gebruikstijd heeft doorlopen, de oplossing gemakkelijk te demonteren is. Dat laat bovendien eenvoudiger toe constructiefouten of onnauwkeurigheden tijdens de werffase recht te zetten, zonder daarvoor alles opnieuw op te moeten breken. Circulair bouwen zal dus leiden tot minder hinder en bijgevolg een tijdsbesparing bij uitvoering, zowel tijdens de initiële bouwfase als tijdens onderhoudswerken, renovaties of aanpassingen gedurende het gebruik. Ook tijdens de eindegebruiksfase kan aanzienlijk tijd bespaard worden. In die fase vergelijken we de circulaire aanpak natuurlijk wel met het selectief slopen of ontmantelen van niet-circulaire gebouwen. In vergelijking met de klassieke sloop zal een selectieve ontmanteling, waarbij bouwmaterialen gescheiden en bijgevolg hergebruikt kunnen worden, langer duren.

In tegenstelling tot de tijdswinst tijdens de bouwfase, kan circulair bouwen de ontwerpfase net verlengen. Een goed circulair of veranderingsgericht ontwerp houdt immers rekening met de toekomst door verschillende gebruiksscenario’s af te toetsen. Om een demonteerbare of aanpasbare uitvoering mogelijk te maken, moet op dit moment nog vaak van de klassieke bouwoplossingen afgeweken worden. Dat bemoeilijkt de detaillering en vraagt extra aandacht tijdens de productkeuze. Zulke remmingen zullen op termijn echter verdwijnen als circulair bouwen de gangbare praktijk wordt. Bovendien geldt altijd dat slimme en beter geïnformeerde keuzes bij het ontwerp tijd én geld besparen tijdens de volledige gebruiksduur van een gebouw.

Net als bij traditioneel bouwen staat of valt een vlotte werffase met een goede samenwerking en communicatie tussen de verschillende bouwpartners doorheen het volledige waardenetwerk. Zeker tijdens de huidige transitiefase, waarin innovatieve systemen en nieuwe methodes ingang proberen te vinden, is het belangrijk dat informatie vlot kan doorstromen. Met de uitbouw van onderhouds- en as a service-contracten en de groeiende toepassing van hergebruikte materialen uit verschillende materiaalstromen, behoudt communicatie in de toekomst vast en zeker haar cruciale rol. Daarom steunt circulair bouwen op de ontwikkeling van moderne tools zoals BIM en materiaalpaspoorten. Hoewel elke verandering een inloopperiode kent, zal dit op termijn het vlotte verloop van de bouwfase alleen maar versterken.

Faq overzicht

Lexicon

Beantwoord door

Stijn Brancart, VIBE vzw & Tim Ost & Eliah Mallants, beiden VK Architects & Engineers