Artes Group en Van Marcke pionieren met grootste Vlaamse aquathermieproject in residentiële markt

Kaai City omvat 300 wooneenheden, een nieuwe HOWEST-campus en een tiental winkelpanden. Die zullen dus allemaal worden verwarmd en gekoeld met water vanuit de Leie. Aquathermie op die schaal is nieuw in Vlaanderen. Aanvullend zal ook gebruikgemaakt worden van geothermie.

Dat valt alleen maar te juichen, gezien het duurzame karakter van aquathermie en geothermie. Het jaarlijkse warmteverbruik van de nieuwe wijk zal ongeveer 1 GWh bedragen. Als daarvoor klassieke gasketels zouden worden gebruikt, dan zou er zo’n 100.000 m³ aardgas nodig zijn, goed voor ruim 180 ton CO₂ per jaar, de hoeveelheid CO₂ die een dieselwagen uitstoot wanneer hij 25 keer rond de aarde rijdt. 

De centrale stookplaats op de site herbergt meerdere aquathermische en geothermische warmtepompen, die toelaten om zowel energetisch als financieel optimaal te verwarmen en koelen, omdat er geschakeld kan worden tussen grondwarmte uit het onderliggende BEO-veld en waterwarmte uit de Leie. Die schakeling zorgt er ook voor dat de bodem onder en rond de site op termijn niet uitgeput geraakt op het vlak van aardwarmte.

“Voorbeeld voor andere aan het water gelegen wijken”

“Kaai City bewijst dat fossielvrij verwarmen op wijkniveau als technologie van de toekomst technisch haalbaar is”, vertelt Matthias Hoornaert, co-CEO van Artes Group en CEO van CAAAP. “Dankzij steun van de Vlaamse overheid via de Call Groene Warmte, restwarmte en energie-efficiënte stadsverwarming werd het ook economisch haalbaar. De combinatie van aquathermie en geothermie behoort tot de meest ecologische en energiezuinige methoden van verwarmen en koelen. Deze mini-warmtenetten zijn, zeker in stedelijke context, een beter alternatief dan individuele warmtepompen. Collectieve systemen bieden schaalvoordelen, meer stabiliteit en nemen enkele praktische belemmeringen, zoals geluidsoverlast geproduceerd door de individuele installaties, weg. Het project in Kortrijk zet zo de standaard voor andere wijkprojecten in Vlaanderen die aan een waterloop liggen.”

Captatievergoeding rem voor aquathermie

Al vormt de zogeheten captatievergoeding, een bijdrage die verschuldigd is aan de Vlaamse overheid voor het capteren van water op bevaarbare waterlopen, wel een rem op de doorbraak van aquathermie. Dat geld wordt gebruikt voor de kosten die moeten gemaakt worden om het waterpeil op een geschikt niveau te houden in periodes van droogte. Artes Group en Van Marcke, maar ook heel wat installateurs en exploitanten van aquathermische installaties, benadrukken dat de captatievergoeding voor aquathermie niet zou mogen gelden, omdat daarbij enkel warmte of koude wordt onttrokken aan het water, wat geen invloed heeft op het debiet.

Ministerieel bezoek

Melissa Depraetere, Vlaams minister van Energie en Klimaat, ging daar niet dieper op in toen ze een bezoek bracht aan aan het project ter gelegenheid van het finaliseren van de aquathermische installatie, maar vertelde wel het volgende: “We moeten in Vlaanderen onafhankelijk worden van het gas van Poetin. Het is duur, vervuilend en vooral een bron met een onzekere beschikbaarheid”, vertelde ze tijdens het bezoek. “Daarom moeten we in Vlaanderen de omslag maken naar hernieuwbare energie van bij ons: gewonnen uit water, zon en wind. Ik ben dan ook supertrots dat we hier in Kortrijk, voor het eerst in Vlaanderen, een volledige wijk voorzien van warmte via water van de Leie.”

Energiehaeven als ESCO

Energiehaeven zorgde niet enkel voor het ontwerp en de realisatie van het volledige aquathermiesysteem in Kaai City, het neemt als zogeheten Energy Service Company (ESCO) ook het langetermijnbeheer ervan voor zijn rekening. Daardoor blijft de initiële investering voor bewoners haalbaar, momenteel nog het grootste struikelblok voor wie wil kiezen voor een warmtepomp. En nog interessant voor de bewoners van de nieuwe wijk: dankzij de collectieve aanpak en professionele coördinatie worden energieverbruiken beperkt, wat zich vertaalt in een lagere energiefactuur.