Circulaire sporthal voor Zemst (czaar en Studio Klein Brabant)
-
© Foto's: czaar
-
-
In het Vlaams-Brabantse Zemst werd in juni de nieuwe sporthal Den Turfput opgeleverd. Het gebouw, dat naast de sportzaal in een aansluitend, lager volume ook plaats biedt aan onder meer een danszaal en foyer, werd ontworpen door czaar en Studio Klein Brabant aan de hand van verschillende principes van circulair bouwen. Zo is het gehele complex demonteerbaar en werd materiaalgebruik beperkt doordat de ruwbouw op verschillende plaatsen als afbouw fungeert. Bovendien is geen enkele binnenwand in het lagere volume dragend, waardoor het grondplan ervan in de toekomst zonder structurele ingrepen kan worden gewijzigd. Sweco verzorgde de nodige studies, Pellikaan voerde de bouwwerken uit.
Den Turfput verrees op de plek die al een tijdje fungeerde als informele parking nadat enkele oude barrakken er werden afgebroken. De sporthal zelf is 1.400 m² groot. In het aansluitende, lagere volume, met kenmerkende glooiing, is naast de dansschool en foyer ook ruimte voor een aantal ondersteunende functies.
Het ontwerp van czaar en Studio Klein Brabant omvatte naast de sporthal ook de brede herontwikkeling van de betrokken site, met onder meer de aanleg van een parkzone, een uitbreiding van het evenementenplein voor het naastgelegen CC De Melkerij, nieuwe voetbalvelden voor FC Zemst, een fiets- en wandelroute doorheen de site, een petanquebaan en een kiss-and-ridezone.
Maar vooral de sporthal, het kernstuk van het project, verdient dus bijzondere aandacht op Circubuild, gezien haar circulaire karakter. Dat is onder meer de vrucht van het gebruik van GRO en TOTEM door czaar en Studio Klein Brabant bij het ontwerp.
Demonteerbaar en aanpasbaar
Het hoofdvolume, de sporthal zelf dus, heeft een prefab betonskelet met een steeldeckdakstructuur en prefab gevels. Het lagere volume heeft ook een dak van stalen profielplaten en werd opgebouwd met betonnen kolommen en gelamelleerde houten liggers die ervoor zorgen dat geen enkele binnenwand dragend is, wat ervoor zorgt dat de indeling van dat volume in de toekomst kan worden aangepast in functie van gewijzigde noden zonder structurele ingrepen. Zowel de structuur van de sporthal als die van het lagere volume zit in elkaar met omkeerbare verbindingen en is dus demonteerbaar.
Materiaalminimalisatie
Door het gebruik van geperforeerde steeldeckplaten in de dakstructuur, die zeer performante akoestische eigenschappen hebben op het gebied van nagalm, konden beide draagstructuren bijna overal als eindafwerking fungeren. Ook de binnenwanden, die dus niet-dragend zijn, werden opgebouwd met zichtbetonblokken – al dan niet met minerale wol in de sleuven in functie van akoestiek. De toepassing van het principe ‘ruwbouw is afbouw’ betekende vanzelfsprekend materiaalminimalisatie, een derde circulaire principe dat werd toegepast naast de demonteerbaarheid en aanpasbaarheid, en zorgde er ook voor dat de technieken gemakkelijk bereikbaar bleven, wat ook weer bijdraagt aan de aanpasbaarheid van het complex.
bouwtijd: één jaar
Uiteraard werden op sommige plaatsen wel afwerkingsmaterialen gebruikt, maar die zijn net als de structuur van de sporthal en het aansluitende lagere volume demonteerbaar. Een voorbeeld zijn de houtwolcementplaten en metalen en houten gevelpanelen die geschroefd bevestigd werden.
Het dak van de sporthal werd quasi volledig bedekt met zonnepanelen. Het dak van het lagere volume werd een groendak en vormt door zijn helling als het ware een vijfde, groene gevel.
De werken aan de nieuwe sporthal duurden exact een jaar.