Maison Jolly (EPOC): blauwdruk voor circulaire sociale woningen
-
© Beelden: EPOC
-
-
-
-
-
-
-
Maison Jolly in Schaarbeek, enkele jaren geleden opgeleverd, biedt hoogwaardige appartementen voor kwetsbare mensen in combinatie met een re-integratietraject en is zo in sociaal opzicht een duurzaam project. Maar ook bouwkundig verdient het gebouw dat in opdracht van Habitat & Humanisme ontworpen werd door EPOC de stempel duurzaam. Het heeft immers een demonteerbare structuur van PEFC-gecertificeerd hout en is repetitief en modulair opgezet zodat de indeling relatief eenvoudig kan evolueren. Het project is zo een circulaire showcase binnen het segment van sociale huisvesting.
Het markante gebouw, genoemd naar de straat waarin het een verouderd gebouw verving, de Jollystraat, bestaat uit tien gevarieerde wooneenheden gegroepeerd rond een gedeelde tuin in het binnengebied. Twee van de woningen, studio’s op de begane grond, zijn expliciet voorbehouden voor re-integratietrajecten.
Prefabricatie
Maison Jolly is ontegensprekelijk een voorbeeld van circulair bouwen. Het combineert immers een klimaatvriendelijke materiaalkeuze met modulaire en demonteerbare bouwlogica.
Zo heeft het gebouw een hybride structuur die gerealiseerd werd met CLT en klassieke houtbouwtechnieken. Al het hout, een hernieuwbaar materiaal, heeft een PEFC-label, dat de herkomst uit duurzaam beheerde Europese bossen garandeert. De structuur werd in verschillende elementen geprefabriceerd, waardoor de realisatie van de ruwbouw slechts een maand in beslag nam en het volledige project binnen een jaar was opgeleverd.
De keuze voor hout zorgt ervoor dat de structuur van Maison Jolly helemaal demonteerbaar is, wat de verschillende elementen ervan theoretisch herbruikbaar maakt. Daarnaast zorgt het lichtgewicht van hout – in vergelijking met beton of staal – ervoor dat het project gefundeerd kon worden op een gewone betonnen plaat in plaats van op dure palen. Dat was niet alleen wenselijk in het licht van de moeilijke ondergrond – omdat er al eens een woning op had gestaan, maar reduceerde ook het betongebruik voor de fundering.
Volgens Ney & Partners WOW, dat de nodige studies verzorgde, zit in de houten structuur 180 ton CO2 opgeslagen.
Repetitief grid
Ook de repetitieve en modulaire opzet van de structuur – lees: veel ruimtes van dezelfde grootte en enkel de dragende CLT-wanden die vaststaan – maken Maison Jolly circulair. Daardoor zijn toekomstige aanpassingen aan de indeling immers relatief eenvoudig te doen.
De herhaling in het ontwerp maakt het project ook reproduceerbaar in andere contexten.
Een doordachte oriëntatie en bouwschil hielpen de energievraag van Maison Jolly te beperken.
Laureaat be.exemplary
Door de duurzame insteek, in de vorm van enerzijds het circulaire bouwen en anderzijds het doel van het project om mensen opnieuw in te schakelen in plaats van ze af te schrijven – een tweede laag van circulariteit – was het project in 2019 laureaat van be.exemplary, een projectoproep waarmee het Brusselse stadsbestuur voorbeeldige (ver)bouwprojecten op zijn grondgebied een financieel duwtje in de rug wil geven. “Jolly kunnen we terecht beschouwen als een voorbeeldproject op maatschappelijk vlak. De materiaalkeuze en de montageformule maken het bovendien zeer interessant op het vlak van milieu en circulaire economie. Het project is eveneens goed reproduceerbaar”, motiveerde de jury haar keuze.
Maison Jolly, gerealiseerd door TS-Construct, werd opgeleverd in 2022.
