Wespennest als inspiratie voor nieuw 3D-printmateriaal? | circubuild.be

Wespennest als inspiratie voor nieuw 3D-printmateriaal?

  •   18 nov 2020
  • Wouter Polspoel

In een nieuw artikel in de rubriek Natuur als leermeester, die focust op biomimicry en de invloed ervan op de bouw- en architectuursector, heeft Kris Blykers van BLIEBERG architects of a circular economy het over 3D-printen van bouwelementen en gebouwen. Volgens hem kan de Europese hoornaar of paardenwesp ons op ideeën brengen om 3D-printen meer circulair te maken.

Er gaan, niet geheel onterecht, al wel eens stemmen op dat 3D-printen niet zoveel met circulair bouwen te maken heeft. Feit is wel dat de nieuwe techniek materiaalminimalisatie genereert en het meest circulaire materiaal is nog altijd het materiaal dat niet gedolven moet worden.

De reden voor de scepsis bij experten in circulair bouwen rust dan ook meestal in het feit dat heel vaak beton als printmateriaal gebruikt wordt, een materiaal dat bezwaarlijk circulair kan worden genoemd. Zouden we misschien gebruik kunnen maken van biomimicry bij de ontwikkeling van 3D-printmateriaal voor bouwelementen en -werken zodat het printmateriaal een pak ecologisch of zelfs biogebaseerd wordt en 3D-printen wél wordt gezien als een circulaire bouwtechniek?

"Ja", vertelt Kris Blykers van BLIEBERG architects of a circular economy. "We zouden we ons misschien kunnen inspireren op de Europese hoornaar of paardenwesp, die zijn wesp op een vernuftige manier fabriceert. Een manier die heel hard doet denken aan 3D-printen."

"Aan de buitenzijde lijkt het bolvormige nest op een conglomeraat van kleine schelpvormige ‘blobs’, die voortbouwen op elkaar. De textuur ervan is duidelijk een materiaal dat in opeenvolgende laagjes is gespoten. Het 3D-printmateriaal van de hoornaar is een mengsel van zijn eigen speeksel en van de cellulose die hij afknabbelt van bomen. Anders dan bij de ver verwante honingbij het geval is, is er in het nest van de hoornaar geen honing aanwezig. Het nest is ragfijn en weegt nagenoeg niets. Biogebaseerd printmateriaal, korte ‘transportafstanden’ om dat materiaal te verkrijgen en geen afvalstromen. Kan het meer circulair?"


Raatstructuur

"Het nest bestaat eigenlijk uit meerder raten, die het nest stevigheid geven. En laat nu net die raatstructuur al vaak de inspiratie zijn geweest voor de ontwikkeling van bouwelementen of -werken. Om maar één voorbeeld te noemen: Huyse Fliedermael, in 2006 ontworpen door Juul Vanleysen (toen opererend onder de naam Holistic Architecture 50|5, red.), heeft een dakstructuur die erg aan zo’n raatstructuur doet denken."

Die specifieke dakstructuur is eigenlijk op zichzelf al – zonder geprint te hoeven zijn in biogebaseerd materiaal – een voorbeeld van circulair bouwen. Ze is gebaseerd op een bouwmethode uit het de 16de eeuwse Frankrijk, die ontstond uit een nijpend tekort aan grote houten balken om klassieke, zware dakspanten te maken. Met wél nog steeds voorradige planken van kleinere afmetingen kon bouwmeester De l’Orme toch grote overspanningen realiseren dankzij de specifieke structuur die hij bedacht. Blykers wijdde daar al een column aan in de rubriek Blijvers van Blykers op deze site.

Kan een combinatie van de oude bouwmethode en het printmateriaal van de Europese hoornaar leiden tot een meer circulaire vorm van 3D-printen? De toekomst zal het uitwijzen.

Gerelateerde partners


Nieuwsoverzicht